http://www.zspzielona.zuromin-powiat.pl

Zielona to wieś położona na terenie północnego Mazowsza, na drodze między Mławą a Żurominem. Wyżej wymieniona wieś prawie od początku istnienia była w posiadaniu rodu Świnków – Zielińskich.

Protoplastą rodu był prawdopodobnie Jakub „ Świnka”, arcybiskup gnieźnieński. Ostatnim właścicielem Zielonej z rodu Świnków była Franciszka Zielińska, córka Walentego Zielińskiego, stolnika zawkrzeńskiego i Agnieszki Bogańskiej – Zielińskiej. Mężem Franciszki był Ignacy Zieliński, chorąży liwski, syn Władysława cześnika liwskiego oraz Aleksandry Chlebowskiej, chorążanki liwskiej.

            W drugiej połowie XVIII wieku współwłaścicielem Zielonej był Teodor Szydłowski. Ignacy Zieliński wykupił dużą część majątku od Szydłowskiego i od roku 1784 występuje jako jedyny właściciel Zielonej.

            Chorąży liwski, Ignacy Zieliński, zmarł 11 kwietnia 1787 roku, a część majątku przeszła na jego syna Szymana. Szyman zmarł jednak w bardzo młodym wieku bezpotomnie. Sukcesje po nim przejęli najbliżsi krewni jego ojca.

Pozostała po Ignacym wdowa wyszła powtórnie za mąż za Karola Kisielnickiego a umierając nie zostawiła potomstwa, cały majątek zapisała temuż Kisielnickiemu i w części swojej siostrze Mariannie.

W testamencie zastrzegła, aby była pochowana w Zielonej „... pamiętając na to, że Kościół tameczny był zawsze składem zmarłych przodków – Kisielnicki zaś, przez zapis swojej żony, oraz nabycie sched od sukcesorów Szymana Zielińskiego, stał się ostatecznie właścicielem całego majątku Zielonej ...”.

            Franciszka została pochowana obok świątyni drewnianej, którą zaczął budować Jakub Zieliński, kasztelan raciążski i Ignacy Zieliński, chorąży liwski. Prace budowlane dokończył i uposażył świątynie Kazimierz Kamiński, komornik zawkrzeński. Wszyscy oni byli współkolatorami.

            Karol Kisielnicki po śmierci żony został jedynym właścicielem Zielonej Mławskiej.

Według wszelkich dostępnych źródeł historycznych to właśnie Karol Kisielnicki był prekursorem nowoczesnego rolnictwa na Mazowszu północnym.

Urodził się w 1763 roku. Jego przodkowie od XIV wieku zamieszkiwali na ziemi łomżyńskiej.

            Jego najbardziej znanym przodkiem był Jędrzej Kisielnicki, sędzia łomżyński, który w 1525 roku podpisał dekret przeciwko heretykom oraz Wacław Kisielnicki, wojski ziemi wilskiej.

Po śmierci pierwszej żony, Franciszki Zielińskiej, ożenił się Karol Kisielnicki z Ludwiką Zagajewską, młodszą od niego o dwadzieścia trzy lata.                   

Z drugiego małżeństwa urodziło się trzech synów: Ignacy, Włodzimierz i Stanisław. Ignacy – najstarszy, bardzo zasłużył się jako żołnierz, walcząc o niepodległość  Polski w powstaniu listopadowym.

Konsekwencją zaangażowania politycznego była częściowa konfiskata majątku w 1835 roku.

Włodzimierz, drugi syn, przeszedł do historii jako wspaniały gospodarz, działacz Towarzystwa Rolniczego na obszarze ziemi mławskiej, działacz ugrupowania „Białych”, przed i w czasie powstania styczniowego.

Stosunkowo mało znany jest Stanisław – najmłodszy z braci Kisielnickich.

            Karol Kisielnicki zmarł 21 października 1815 roku, przeżywszy 52 lata, cztery miesiące po proklamowaniu przez cara Rosji Aleksandra I Królestwa Polskiego. Grób Karola Kisielnickiego znajduje się w Zielonej obok wybudowanej w latach 1908 – 1912 murowanej świątyni pod wezwaniem św. Marcina. Nagrobek wykonany jest z piaskowca.

            Kres życia Karola Kisielnickiego przypada na niezwykle trudne i tragiczne dla Polaków czasy, ciekawe i pełne wydarzeń.

Rozbiory Polski, wojny napoleońskie, powstanie Księstwa Warszawskiego, Królestwa Polskiego to wydarzenia mające miejsce podczas życia naszego bohatera. Był to okres nieustannych wojen, grabieży, mordów. Miały miejsce zarazy. Ziemia Zawkrzeńska była pod zaborem lub okupacją Prus, Francji, Rosji. Trudno w okresie takich niepokojów być dobrym gospodarzem – rolnikiem, łatwiej być bohaterem walczącym z bronią w ręku.

Karol Kisielnicki , później jego syn Włodzimierz potrafili jednak wywiązać się jako Polacy ze wszystkich obowiązków wobec Ojczyzny i ziemi, na której byli gospodarzami.

           Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Zielona znalazła się w granicach województwa mazowieckiego. Majątek często zmieniał właścicieli, jednak bardzo dobrze się rozwijał i należał do wzorcowych. Na terenie wsi powstała szkoła powszechna. Działała karczma, młyn, olejarnia, gorzelnia. Działało wiele organizacji społecznych i politycznych.

Po wrześniu 1939 r. Zielona została włączona do III Rzeszy i wchodziła w skład tzw. Rejencji Ciechanowskiej. Wielu mieszkańców działało w organizacjach podziemnego wojska, zwłaszcza w Batalionach Chłopskich.